Tersine Mentorluk

Mentor kelimesi köken olarak Yunan Mitolojisinden gelmektedir. Odyssey’de belirtildiğine göre Ithaca Jralı Ulysses savaşa gitmeden önce oğlu Telemachus’u hem koruması hem de bilgi ve deneyimi ile yetiştirmesi için yakın arkadaşı Mentor’a emanet eder. Hem kadın hem erkek, hem ölümlü hem ölümsüz, çift cinsiyetli yarı tanrı, bilgeliğin vücut bulmuş hali olan Mentor, Telemanchus’un hayatının her aşamasını, düşünsel, ruhsal, sosyal ve mesleki açıdan beslemek ve geliştirmekle sorumludur. Kralın savaştan dönmesi yirmi yılı alır ama bu sürede Mentor Prensi, Kralın yokluğunda onun yerine alacak tüm bilgi ve deneyimi aktararak eğitmiş ve yetiştirmiş olacaktır.

Mitoloji, masallar, kurgular, filmler ve çocuk hikâyeleri mentorluk figürleri ile doludur. Yüzüklerin Efendisi filmindeki Gandalf, Star Wars’taki Yoda, Harry Potter’daki Dumbledore, Batman’deki Ra’s Al Ghul mentorlara örnek olarak verilebilir.

Mentorluk, rehber, rol model, koç, öğretmen ve / veya sponsor gibi davranan, daha tecrübeli bir meslekteki kişi ile daha az tecrübeli bir meslektaşın kişisel bir öğreti ortaklığıdır (Johonson,2002; Portner,2002; Zachary,2000). Mentorluk danışana, onun mesleki ve kişisel amaçlarına ulaşabilmesi için değerli bilgi, tavsiye, fırsat ve destek sağlar.

Son yıllarda, bilgi yönetim hiyerarşisi diye bilinen ve zirvesi bilgelik olan piramidi oluşturan alt katmanlara erişim o kadar kolaylaştı, demokratikleşti ki bilmek için saçlara ak düşmesi gerekmez oldu. Dijital Devrim sayesinde bacak kadar çocuklar / gencecik insanlar, eskiden büyüklerinden, amirlerinden, üstlerinden, binlerce sayfa kitaptan, yıllarca okullara, kurslara giderek öğrenebilecekleri şeylere bir parmak pıtı ile saniyeler içinde erişebilir hale geldi. Çünkü onlar dijital çağda doğdular ve dijital yerliler haline gelerek bilgi tsunamisi içinde nasıl hayatta kalınacağını doğarken öğrendiler.

Makas açıldıkça nesil farkları daha da belirginleşti. Baby Boomer, X, Y, Z ve son olarak; Milenyum Nesli, Screenagers-Ekran Nesli gibi kuşak tanımlarıyla insanlar birbirini çözmeye çalışır oldu. Yeni dünyanın teknolojik araçları, yöntemleri, iletişim ve iş görme sistemleri değiştikçe, mentorluk da “Öğreteceğim, öğretmeliyim” den, “Öğretsene, öğrenmeliyim” e doğru geçiş yapmaya başladı. Yani olay biraz da tersine döndü, Tersine Mentorluk dediğimiz serüven başladı.

Bu akım dünyada ilk olarak General Electric CEO’su Jack Welch tarafından bundan tam 15 yıl önce başlatıldı. Welch ve yönetim ekibi internet ve teknoloji konusunda genç çalışanlardan mentorluk aldı. Daha sonra bu trende Türkiye’de Siemens, Bosch, Danone, Endemol ve Verifone da katıldı.

Genç mentorlar, CEO dâhil yönetim ekibine özellikle sosyal medya, internet, teknoloji ve Y kuşağıyla iletişim konularında destek verdiler. Örneğin, deneyimli üst düzey yöneticiler tecrübesiz genç mentorlarından Google, Facebook, Twitter, WhatsApp, Instagram, Doodle zaman çizelgesi, sosyal medya ve benzeri küresel dijital araçların kullanımı, bilgi teknolojileri, akıllı telefonlar nedir dinledi. Yeni ve inovatif düşünme methodları, yeni neslin tüketim ve çalışma alışkanlıkları, yaşama bakış açıları ve yeni nesil ile kurulan ilişki, iletişim tarzı, onların sosyolojik ve psikolojik yapısı gibi konularda da destek aldı.

Tersine mentorluk hakkında bazı ipuçları:

  1. Bu geleneksel bir yaklaşım sayılmaz. Çünkü genç ve daha alt kademedeki bir çalışan, üst düzey bir yöneticiye kariyer tavsiyesi verir, yani roller değişir. İki tarafın da birbirinin bakış açısını ve kuşağını anlamak için istekli olması şarttır. Yani egoları bir kenara bırakmalı.3
  2. Mentorluk eskiden olduğu gibi tek yönlü değil, çift yönlü bir yolculuktur. Her iki taraf da paylaşımda, aktarımda ne kadar cömert olursa, fayda o kadar yüksek olur.
  3. Eskiden mentorluk nesiller arası transfer edilen bilgi, deneyim üzerine kurulu idi. Şimdi birlikte yeni ve daha fazla bilgi, deneyim üretmeye odaklanmaktır.
  4. Önceki mentorluk anlayışında yapılandırılmış kurallar, ön kabuller, resmiyet, hürmet vb. hâkimdi. Şimdi daha serbest, gayri-resmi, doğal ve akışkan iletişim içinde olması makbuldür.
  5. Genç mentor için görünürlük ve şahsen tanınma beklentilerini karşılar, görüş ve önerilerini direkt paylaşma ve yeni kariyer olanakları sağlar. Deneyimli çalışanlar ise uzun uzun uğraşmadan genç dijital yerlilerin bilgilerinden yararlanabilir.
  6. Tersine mentorluk deneyimli çalışanlara yeni teknolojiler ve yeni ofis hayatı ile ilgili güncel ve gündemde kalmalarını sağlar. Diğer yandan genç mentor ise öğrenme fırsatı yakalar; büyük resme vakıf olur. Ayrıca kişiler arası diyalogu kuvvetlendirdiği için iş ortamında nesiller arası çatışmaların da azalmasına hatta yok olmasına katkı sağlar.

Yeni nesil mentorluk.

© Wentor. Tüm Hakları Saklıdır. 2018